Zamiast zapłaty przychodzi wiadomość: „Rozpoczęliśmy restrukturyzację. Prosimy kontaktować się z nadzorcą”. Firma nadal działa, przyjmuje zamówienia, a czasem oczekuje kolejnych dostaw. Co z zaległymi fakturami?
Restrukturyzacja nie oznacza automatycznego umorzenia długu. Może jednak ograniczyć możliwość jego egzekwowania, a zatwierdzony układ zmienić wysokość i terminy spłaty. Dlatego pierwszym krokiem jest ustalenie, jakie postępowanie prowadzi kontrahent i na jakim jest etapie.
Od czego zacząć po informacji o restrukturyzacji?
Sprawdź obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Ustal rodzaj postępowania, jego sygnaturę oraz osobę nadzorcy lub zarządcy. W postępowaniu o zatwierdzenie układu szczególnie ważne są dzień układowy i data obwieszczenia o jego ustaleniu. To różne daty, wywołujące różne skutki.
Publiczna wyszukiwarka KRZ pozwala sprawdzić podstawowe informacje. Dostęp do akt sprawy i składanie pism wymagają skorzystania z właściwej części systemu. Informacje Ministerstwa Sprawiedliwości o KRZ.
Do analizy przygotuj umowę, faktury, potwierdzenia dostaw lub odbioru prac, rozliczenie wpłat i dokumenty zabezpieczeń. Samo zestawienie faktur może nie wystarczyć, zwłaszcza gdy kontrahent kwestionuje wykonanie umowy.
Które faktury obejmuje układ?
Co do zasady decyduje moment powstania wierzytelności, a nie tylko data wystawienia faktury czy termin zapłaty. W postępowaniu o zatwierdzenie układu punktem odniesienia jest dzień układowy. Wierzytelności powstałe po tym dniu nie są objęte układem.
Przykład: dostawca wykonał dostawę przed dniem układowym, ale termin zapłaty przypada później. Należność może być objęta układem. Osobno trzeba rozliczyć nową dostawę wykonaną już po dniu układowym.
Przy usługach rozliczanych okresowo, robotach budowlanych czy umowach wykonywanych etapami konieczna jest analiza zasad powstawania poszczególnych należności. Art. 150 i art. 211 Prawa restrukturyzacyjnego.
Co zrobić, gdy spis wierzytelności zawiera błąd?
Spis przygotowuje nadzorca albo zarządca. Wierzyciel powinien sprawdzić:
- wysokość należności i sposób uwzględnienia odsetek;
- czy dłużnik uznaje wierzytelność, czy traktuje ją jako sporną;
- zabezpieczenia oraz przypisanie do grupy wierzycieli, jeśli przewidziano podział na grupy.
Jeżeli brakuje faktury albo kwota jest zaniżona, trzeba przedstawić dokumenty i skorzystać z właściwego środka proceduralnego. Nie warto odkładać tego do głosowania. W postępowaniu o zatwierdzenie układu prowadzonym według obecnych przepisów art. 211b ust. 2 przewiduje dwa tygodnie na zastrzeżenia do wskazanych w nim dokumentów, liczone od ich sporządzenia. W starszych sprawach należy sprawdzić przepisy przejściowe. Art. 211b Prawa restrukturyzacyjnego.
Czy można pozwać kontrahenta i prowadzić egzekucję?
Pozew i egzekucja wymagają osobnej oceny. Restrukturyzacja nie wyłącza automatycznie możliwości dochodzenia należności przed sądem. Trzeba jednak ustalić, przeciwko komu prowadzić sprawę i czy uzyskanie wyroku ma uzasadnienie wobec stanu spisu wierzytelności.
Inaczej wygląda egzekucja. Przykładowo obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego może uruchomić ochronę majątku dłużnika przed egzekucją. W okresie tej ochrony nawet prawomocny wyrok nie musi pozwalać na skuteczne skierowanie sprawy do komornika. Ograniczenia mogą dotyczyć także należności nieobjętych układem. Art. 226e, art. 257 i art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego.
Czy trzeba nadal dostarczać towar lub wykonywać umowę?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich umów. Trzeba rozróżnić realizację już przyjętych zobowiązań od zawierania kolejnych transakcji.
Przed wstrzymaniem dostaw, wypowiedzeniem umowy lub złożeniem oświadczenia o potrąceniu należy sprawdzić umowę i ograniczenia wynikające z prowadzonego postępowania. Szczególną ochroną mogą być objęte umowy o podstawowym znaczeniu dla przedsiębiorstwa dłużnika. Znaczenie ma również to, czy podstawą wypowiedzenia są dawne zaległości, czy niewykonywanie nowych zobowiązań. Art. 256 Prawa restrukturyzacyjnego.
Przy negocjowaniu nowych zamówień warto rozważyć przedpłatę, krótszy termin płatności lub dodatkowe zabezpieczenie. Dalsza sprzedaż z odroczoną płatnością oznacza kolejne ryzyko kredytowe. Więcej: restrukturyzacja firmy oraz spory gospodarcze.
Jak ocenić propozycję układu?
Propozycja spłaty 70% długu w ciągu czterech lat wymaga sprawdzenia, skąd mają pochodzić pieniądze na raty.
Przed głosowaniem warto porównać:
- przewidywaną spłatę w układzie z możliwym odzyskiem w upadłości;
- harmonogram rat z prognozami finansowymi dłużnika;
- warunki oferowane poszczególnym grupom wierzycieli;
- proponowane zabezpieczenia wykonania układu.
Pomocne są plan restrukturyzacyjny, opinia o możliwości wykonania układu i test zaspokojenia, jeżeli jest wymagany. W postępowaniu o zatwierdzenie układu wierzyciel może żądać od nadzorcy informacji potrzebnych do podjęcia racjonalnej decyzji o głosowaniu. Art. 10a i art. 216 Prawa restrukturyzacyjnego.
Najczęstsze pytania
Czy głos przeciw układowi pozwala zachować prawo do pełnej zapłaty?
Nie zawsze. Układ przyjęty i zatwierdzony zgodnie z prawem może wiązać także wierzyciela, który głosował przeciw. Dlatego trzeba ocenić również podstawy zgłoszenia zastrzeżeń lub zaskarżenia rozstrzygnięcia.
Czy można dochodzić zapłaty od poręczyciela?
Co do zasady układ nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela i współdłużnika. Znaczenie mają treść zabezpieczenia oraz sytuacja osoby zobowiązanej. Art. 166-167 Prawa restrukturyzacyjnego.
Pomoc prawna dla wierzyciela
Sprawdzamy sytuację należności w postępowaniu, weryfikujemy spis i propozycje układowe oraz przygotowujemy stanowisko wierzyciela. Oceniamy również możliwość dochodzenia zapłaty i warunki dalszej współpracy z kontrahentem.
Do pierwszej analizy warto przekazać umowę, zestawienie niezapłaconych faktur oraz otrzymane pismo od nadzorcy lub zarządcy.
Stan prawny: 19 października 2026 r.